Amadeus – biograficzny / kostiumowy / 12 lat / USA 1984 / 180 min. Reż. Milos Forman. Wyk. F. Murray Abraham, Tom Hulce, Elizabeth Berridge, Simon Callow, Roy Dotrice, Christine Ebersole, Jeffrey Jones. Dystr. GALAPAGOS


FILM: 5 OBRAZ: 3,5 DŹWIĘK: 4,5 DODATKI: 1,5





Wiedeń, lata 20. XIX w. Przebywający w szpitalu dla psychicznie chorych kompozytor Antonio Salieri, dawny nadworny muzyk cesarza Józefa II, wspomina swoją rywalizację z młodym Wolfgangiem Amadeuszem Mozartem. Nienawidzi go za to, że to jego muzykę wciąż ludzie grają, podczas gdy jego własna została zapomniana. Ale też i podziwia za geniusz i łatwość, z jaką zmarły już muzyk komponował swe utwory.

Przywracając w pamięci tamte czasy, Salieri wspomina intrygę, jaką uknuł, aby zniszczyć rywala.

O FILMIE
Obraz Milosa Formana, ekranizacja sztuki Petera Shaffera, jest dramatem psychologicznym, w którym Mozart pokazany został jako przekleństwo życia chorego z zazdrości o geniusz rywala Antonia Salieriego. To jego oczami widz ogląda Mozarta, który dla zawistnego kompozytora jest osobą wulgarną i niedojrzałą, choć – z czego doskonale zdaje sobie sprawę – przerasta go talentem.

Film zapada w pamięć świetnymi kreacjami aktorskimi, piękną stroną wizualną oraz efektownymi scenami muzycznymi, do których należy przede wszystkim świetnie pomyślana scena pisania „Requiem” przez umierającego Mozarta. Wersja reżyserska zawiera dodatkowe 20 minut materiału, dotyczącego głównie małżeństwa Wolfganga i Konstancji.

Obsypany nagrodami, w tym 8 Oscarami (najlepszy film roku, reżyseria, scenariusz, główna rola męska – F. Murray Abraham, scenografia, kostiumy, charakteryzacja, dźwięk), „Amadeusz” jest jednym z najwybitniejszych obrazów kina amerykańskiego minionego ćwierćwiecza.





O OBRAZIE I DŹWIĘKU
Na płycie Blu-ray liczący ponad 25 lat film z pewnością prezentuje się najlepiej z wszystkich edycji cyfrowych, ale do ideału trochę daleko. Obraz (anamorficzny, w panoramicznym formacie 2.40:1, w rozdzielczości 1080p) bywa zmiękczony, choć nie brakuje też ujęć przyzwoicie ostrych. Kolory są na ogół żywe, a czerwienie intensywne, ale zdarzają się też momenty lekkiego spłowienia barw. Czerń solidna, choć nie smolista. Twarze aktorów odznaczają się naturalnością. Szczegóły, np. zdobienia kostiumów, widać porządnie. Obraz jest czysty, odrobina ziarna, jaka się pojawia, nie przeszkadza.

Dźwięk w wersji angielskiej to Dolby TrueHD 5.1, pozostałe ścieżki zaprezentowano w Dolby Digital 5.1. Warto wysłuchać tej pierwszej wersji, ponieważ muzyka Mozarta brzmi w niej wspaniale. Doskonale słychać każdy niuans, niemal każdy instrument, głosy wokalistów nawet w najwyższych rejestrach brzmią czysto i perfekcyjnie, czy to bas, czy sopran. Wydobywająca się z wszystkich głośników muzyka wypełnia sobą cały pokój, dając widzowi iluzję uczestniczenia w koncertach. W scenach akcji nagranie staje się frontalne, tylko okazjonalnie, np. w gwarnych scenach pałacowych, uaktywniając tylne kanały, ale rekompensuje to selektywność odgłosów. Świetnie słychać najdrobniejszy dźwięk, np. skrzypnięcie podłogi. W wersji Dolby Digital 5.1 nagranie też nie daje powodów do narzekania, ale nie jest to już ta precyzja i jakość brzmienia.

O DODATKACH
Dodatki znane są z wersji DVD. Najważniejszy z nich to wspólny komentarz Milosa Formana i Petera Shaffera. Scenarzysta wyjaśnia m.in., co zainspirowało go do oparcia sztuki na podejrzeniu, jakoby Salieri zabił Mozarta, obydwaj panowie oceniają też swoje dzieło, nie uchylając się od wskazywania jego minusów.

Bardzo wiele informacji na temat realizacji zawiera materiał zakulisowy „Jak powstał Amadeusz” (61 min), który został podzielony na części tematyczne, omawiające poszczególne aspekty produkcji (casting, scenografia, kostiumy itd.). Aktorzy i realizatorzy dzielą się wspomnieniami z planu, m.in. na temat pracy w Czechosłowacji, a w materiale nie brakuje różnych migawek z planu.

W dodatkach jest także zwiastun kinowy filmu.



Dane techniczne Blu-ray
Format obrazu: kolor, 2.40:1, 1080p, przystosowany do wszystkich formatów telewizorów (4:3 i 16:9). Dźwięk: Dolby TrueHD, Dolby Digital 5.1. Ścieżki dźwiękowe: angielska (Dolby TrueHD, DD 5.1), francuska (DD 5.1), hiszpańska (DD 5.1), niemiecka (DD 5.1), włoska (DD 5.1). Napisy: polskie, angielskie, duńskie, fińskie, francuskie, hiszpańskie, holenderskie, koreańskie, niemieckie, norweskie, portugalskie, szwedzkie, włoskie. Typ płyty: jednostronna-dwuwarstwowa. Dodatki: bezpośredni dostęp do 46 scen, komentarz reżysera i scenarzysty, materiał zakulisowy, zwiastun